95 տարի առաջ այս օրը՝ 1918 թվականի մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը: Պետականության ծնունդը հնարավոր եղավ Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի եւ Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերի արդյունքում:

Հայաստանի առաջին կառավարության կազմը հրապարակվել է 1918 թվականին հունիսի 24-ին. այն գլխավորել է Հովհաննես Քաջազնունին: Օգոստոսի 1-ին էլ տեղի է ունեցել խորհրդարանի առաջինն նիստը: 2.5 տարվա ընթացքում հանրապետությունն ունեցավ 4 կառավարություն: 1919 թվականի հունիսի 21-22-ին էլ տեղի ունեցան միակ խորհրդարանական ընտրությունները, որի արդյունքում 80 տեղերից 72-ը ստացան ՀՅԴ անդամները:

Իր կարճատեւ գոյության ընթացքում Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը բազմաթիվ դժվարությունների առաջ կանգնեց՝ վրացական ներխուժում Լոռի, թուրքական զորքերի արշավանք, Ռուսաստանի կողմից Հայաստանը բռնի խոհրդայնացնելու փորձեր, սով, համաճարակներ:

Արդյունքում 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ի լույս 3-ի գիշերը Ալեքսանդրապոլում, երբ Հայաստանն արդեն խորհրայնացվել էր, իսկ կառավարությունը վայր էր դրել լիազորությունները, կնքվեց հաշտության պայմանագիրը, որով Թուրքիային անցան Կարսը, Արդահանը, Սարիղամիշը, Սուրմալուն, Արդահանը՝ 20 հազար կմ տարածք:

1920 թվականին էլ Բաքվից Հայաստանի ռազմահեղափոխական կոմիտեն եւ խորհրդային զորքերը մտան Հայաստան եւ բռնի խորհրդայնացման ենթարկեցին այն: Դեկտեմբերի 2-ին Հայաստանը հռչակվեց խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն:

1921 թվականի մարտի 21-ի էլ Մոսկվայում կնքվեց ռուս-թուրքական պայմանագիրը, որով Թուրքիայի կողմից օկուպացված հայկական հողերը նվիրաբերվեցին Թուրքիային: Մոսկվայի պայմանագրով Հայաստանին մնաց 29 հազար ք/կմ տարածք: